Metoda Buteyko to sposób na chrapanie i bezdech senny

Metoda Buteyko jest z powodzeniem stosowana w leczeniu zaburzeń oddychania związanych ze snem. Korelacja pomiędzy obstrukcją nosa, oddychaniem przez usta, chrapaniem i bezdechem sennym została dobrze udokumentowana i potwierdzona licznymi badaniami naukowymi.i ii iii

Już Hipokrates w dziele "De Morbus Popularibus"iv zauważył, ze polipy nosowe były przyczyną trudności ze snem. Obecnie wiemy, że choroba głębokiego oddychania (wg K. Buteyko) jest przyczyną także wielu innych dolegliwości utrudniających sen, takich jak: przewlekły nieżyt nosa, nadmierne pobudzenie czy natłok myśli.

Jak wyleczyć chrapanie?

Metoda Buteyko kładzie nacisk na:

• całkowite przestawienie się na oddychanie nosem oraz
• zmniejszenie objętości oddechowej

co w dużym stopniu zmniejsza ilość i intensywność epizodów bezdechu sennego oraz redukuje chrapanie.

Zbyt intensywne oddychanie, często przez usta, może wywołać wiele objawów związanych z oddychaniem we śnie.
Ilu z nich doświadczasz?

W nocy:

• chrapanie
• bezdech senny
• przerywany sen
• nocne objawy astmy pomiędzy 3 a 5 rano
• potrzeba korzystania z toalety

Po przebudzeniu:

• odczucie niewyspania i zmęczenia
• suche usta
• wrażenie waty w głowie
• metaliczny posmak w ustach
• takie objawy jak: świszczący oddech, kaszel, duszności i zatkany nos

Jak wyleczyć chrapanie naturalnie

PRZYCZYNY CHRAPANIA I BEZDECHU SENNEGO

Chrapanie i bezdech senny bardzo przeszkadzają w spaniu zarówno osobie śpiącej jak i tej, która śpi obok. Chrapanie wynika z dużej objętości powietrza, która przepływa przez wąską przestrzeń i wywołuje turbulencje w obszarze podniebienia miękkiego, nosa lub nosogardła. Znaczenie mają tu dwa czynniki. Pierwszy to zbyt ciężki i głośny oddech podczas snu. Drugi to zwężenie dróg oddechowych z powodu nieżytu nosa lub zmian strukturalnych (które często są wynikiem oddychania przez usta w dzieciństwie). Bezdech senny to poważne zaburzenie oddychania w czasie snu, które polega na bezwiednym wstrzymywaniu oddechu podczas snu. Po trwającym przez pewien czas bezdechu osoba śpiąca częściowo się przebudza i zaczyna nabierać powietrza dużymi haustami.

By zrozumieć mechanizm bezdechu sennego, wyobraź sobie papierową rurkę. Gdybyś włożył ją do ust i zrobił mocny wdech, wewnętrzne ściany rurki zapadłyby się do środka. Gdybyś nadal próbował nabierać powietrza przez rurkę, jej ścianki zapadałyby się jeszcze bardziej. W terminologii naukowej zjawisko to nosi nazwę prawa Bernoulliego i jest podstawowym równaniem hydrodynamiki.  Mówi ono, że na końcach przepływu cieczy (w tym przypadku powietrza) powstaje podciśnienie. Kiedy prędkość przepływu wzrasta, podciśnienie również się zwiększa.

Zapadnięcie się dróg oddechowych ma miejsce, gdy podciśnienie wywołane nabieraniem powietrza do płuc jest większe niż rozkurczowe siły mięśni górnych dróg oddechowych.v Kiedy osoba śpiąca robi wydech i po nim chce ponownie wykonać wdech, podciśnienie wytworzone poprzez nabieranie powietrza powoduje zapadnięcie się ścian dróg oddechowych. Podczas bezdechu centrum oddechowe w mózgu wysyła sygnał do przepony, by przywrócić oddychanie. Gdy przepona napina się, by nabrać powietrza do płuc, zwiększone podciśnienie nasila bezdech. Po jakimś czasie saturacja krwi tlenem spada na tyle, że mózg częściowo się przebudza i przywraca oddychanie. W końcu śpiąca osoba wykonuje mocnym haustem duży wdech, po którym następuję seria ciężkich i intensywnych oddechów. To z kolei powoduje ponowne zapadnięcie się ścian dróg oddechowych i cykl bezdechu sennego powtarza się przez całą noc.

Osoba śpiąca może nawet nie być świadoma wstrzymywania powietrza podczas bezdechu sennego ani też ciężkiego oddychania, które ma miejsce po bezdechu. Zazwyczaj zauważa to osoba leżąca obok, czasem zbyt przejęte tym co się dzieje, by móc zasnąć. Tak jak w przypadku chrapania należy wziąć tu pod uwagę dwa czynniki. Pierwszy to szerokość dróg oddechowych, a drugi to objętość oddechowa.

 

Pobierz bezpłatny poradnik - 8 sposobów na dobry sen:

Jak poprawić jakość snu

 

ODDYCHANIE PRZEZ NOS vs ODDYCHANIE PRZEZ USTA

Oddychanie przez usta w czasie snu zwiększa objętość oddechową, gdyż wdech przez usta powoduje nabranie większej ilości powietrza niż wdech przez nos. Powoduje to wzrost podciśnienia w górnych drogach oddechowych oraz ich wychłodzenie i wysuszenie, co prowadzi do stanu zapalnego oraz jeszcze większego wysuszenia dróg oddechowych. Każdy, kto wypił zbyt dużo alkoholu zna uczucie bolącego i wysuszonego gardła po przebudzeniu następnego dnia. To samo dzieje się z twoimi drogami oddechowymi, kiedy w nocy oddychasz przez usta. Ciało wydatkuje energię w górnych drogach oddechowych, by przystosować powietrze zanim dotrze do płuc. Branie zbyt dużej ilości powietrza przez usta przeciąża górne drogi oddechowe, wywołując stan zapalny. Połączenie większej objętości oddechowej ze zwężeniem dróg oddechowych często prowadzi do bezdechów sennych. Oddychanie metodą Buteyko skupia się na zmniejszaniu objętości oddechowej w kierunku normy, zmniejszając w ten sposób turbulencje i podciśnienie w górnych drogach oddechowych.

Szereg badań klinicznych wykazało przewagę oddychania przez nos nad oddychaniem przez usta. Oddychanie przez nos wiązało się z mniejszą ilością epizodów bezdechu sennego w porównaniu z oddychaniem przez usta. Wskaźnik bezdech/spłycenie oddechu (apnea-hypopnoea index) wynosił 43+/-6 przy oddychaniu przez usta i 1.5+/-0.5 podczas oddychania przez nos.vi W jednym badaniu dowiedziono, że samo korzystanie z paska na brodę, który zapobiega oddychaniu przez usta dało podobne lub lepsze rezultaty w zmniejszaniu intensywności bezdechów sennych niż aparat CPAP.vii Jest to bardzo dobra wiadomość,  gdyż wiele osób odczuwa tak silny dyskomfort podczas korzystania z aparatu CPAP, że nie jest w stanie go stosować.

Sposób na sen

Wykonano ciekawe badanie określające wpływ niedrożności nosa na jakość snu. Badani spali z zatkanym nosem przez jedną noc, a kolejnej nocy z drożnym nosem. Zatkanie nosa spowodowało, że uczestnicy badania częściej się budzili, mieli gorszą jakość snu i doświadczali więcej zaburzeń oddychania związanych ze snem.viii W innym badaniu określającym wpływ oddychania przez nos na jakość snu badani mieli zaklejone usta papierowym plasterkiem. Naukowcy odkryli, że ilość zaburzeń snu u tych osób zdecydowanie się zmniejszyła.ix

 

PROBLEMY ZE SNEM U DZIECI

Zatkany nos wpływa negatywnie na jakość snu zarówno u dzieci jak i dorosłych. Po ciężkim oddychaniu przez usta w nocy, dziecko budzi się wyczerpane i ma problemy z koncentracją w szkole. Jeśli taka sytuacja się powtarza, dziecko wykazuje pogorszenie wyników i narastającą frustrację. Może to prowadzić do problemów behawioralnymi, które często kończą się diagnozą psychologiczną stwierdzającą zespół zaburzeń koncentracji uwagi (ADD) lub zespół nadpobudliwości z deficytem uwagi (ADHD) u dziecka. Pierwszą rzeczą jaką powinni zrobić rodzice dziecka z ADD to przyjrzenie się temu jak śpi ich syn lub córka.

• Czy oddycha przez usta?
• Czy często wierci się w nocy, rozkopując pościel i prześcieradło?
• Czy chrapie lub wstrzymuje oddech w czasie snu?
• Czy głośno oddycha podczas snu?

Buteyko sposób na nadpobudliwość u dzieci

Jeśli odpowiedź na którekolwiek z powyższych pytań jest pozytywna, to oznacza, że dziecko oddycha przez usta i doświadcza wszystkich związanych z tym konsekwencji. Dorosły wie, jak niewyspanie wpływa na jakość funkcjonowania w ciągu dnia. Jak zatem można spodziewać się, że dziecko będzie mieć mnóstwo energii po nieprzespanej nocy.

Dobra wiadomość jest taka, że specjaliści zajmujący się snem zdają sobie coraz większą sprawę z wpływu oddychania przez usta na jakość snu, zwłaszcza u dzieci. Jednym z tych badaczy jest dr Christian Guilleminault, wiodąca postać w medycynie snu. We wczesnych latach 70-tych pracował w Klinice zaburzeń snu na Stanford University i monitorował ciśnienie krwi śpiących pacjentów. Zauważył, że kiedy pacjenci wstrzymywali we śnie oddech, ich ciśnienie dramatycznie wzrastało. Dr Guilleminault dokonał jeszcze kilku odkryć związanych z medycyną snu, a jednym z nich jest rozpoznanie, że "siła dowodów przeciwko oddychaniu przez usta rośnie. Biorąc pod uwagę jego negatywne konsekwencje, przywrócenie oddychania przez nos tak szybko jak to możliwe jest kwestią krytyczną. (…) Przywrócenie oddychania przez nos w trakcie czuwania i snu może być jedyną wartościową i pełną korektą zaburzeń oddychania związanych ze snem w pediatrii".x

 

SPANIE NA PLECACH ZWIĘKSZA RYZYKO BEZDECHÓW i CHRAPANIA

Grawitacja również odgrywa rolę z chrapaniu i bezdechach sennych. Kiedy leżysz na plecach, oddech nie napotyka żadnych ograniczeń, a objętość oddechowa się zwiększa. Wpływa to na nasilenie chrapania. Spanie na plecach powoduje opadanie żuchwy, co ogranicza drogi oddechowe, zmniejszając ich obwód i powoduje oddychanie ustami. Szereg badań naukowych dowiodło, że spanie na plecach u osób cierpiących na bezdechy senne zwiększa ilość epizodów bezdechu sennego w nocy oraz wydłuża czas trwania bezdechów. W trakcie badania 574 pacjentów z bezdechem sennym naukowcy zauważyli, że osoby śpiące na plecach miały dwa razy więcej epizodów bezdechu sennego i spłycenia oddechu w porównaniu z tymi, którzy spali na boku. W podsumowaniu napisano, że "pozycja ciała w trakcie snu ma ogromny wpływ na częstotliwość i nasilenie zaburzeń oddychania u pacjentów z bezdechem sennym".xi Podobne badanie przeprowadzono na 2077 pacjentów z bezdechem sennym na przełomie 10 lat. Odkryto, że 53,8% badanych doświadcza przynajmniej dwa razy więcej zaburzeń oddechowych w czasie snu podczas spania na plecach w porównaniu ze spaniem na boku. Wyniki badań podsumowana zdaniem, że "unikanie pozycji na wznak w trakcie snu może znacząco poprawić jakość snu i czujność w ciągu dnia u wielu pacjentów".xii

Jeśli chcesz lepiej spać i budzić się wyspany, mając dużo energii, oddychaj lekko stosując ćwiczenia i porady metody Buteyko. Warto też włączyć do pracy terapię miofunkcjonalną, by wzmocnić mięśnie górnych dróg oddechowych. Lekki i spokojny oddech zmniejsza chrapanie i intensywność bezdechów sennych. Dodatkowo aktywuje też reakcję relaksacyjną w ciele, przyczyniając się do głębszego i lepszego snu.

Autor: Patrick McKeown
Tłumaczyła: Anna Ryczek
Żródło: www.buteykoclinic.com/sleepapnea/

 

 
  1. Kim EJ, Choi JH, Kim KW, Kim TH, Lee SH, Lee HM, Shin C, Lee KY, Lee SH.
    The impacts of open-mouth breathing on upper airway space in obstructive sleep apnea: 3-D MDCT analysis. Eur Arch Otorhinolaryngol. 2010 Oct 19.
  2. Kreivi HR, Virkkula P, Lehto J, Brander P.
    Frequency of upper airway symptoms before and during continuous positive airway pressure treatment in patients with obstructive sleep apnea syndrome. Respiration. 2010;80(6):488-94.
  3. Ohki M, Usui N, Kanazawa H, Hara I, Kawano K. 
    Relationship between oral breathing and nasal obstruction in patients with obstructive sleep apnea. Acta Otolaryngol Suppl. 1996;523:228-30.
  4. L. Hippocrates, De Morbus Popularibus, Frien, Sheep, London, UK, 1717.
  5. W. T. McNicholas. The nose and OSA: variable nasal obstruction may be more important in pathophysiology than fixed obstruction. European Respiratory Journal 2008 32: 3-8;
  6. Fitzpatrick MF, McLean H, Urton AM, Tan A, O’Donnell D, Driver HS. Effect of nasal or oral breathing route on upper airway resistance during sleep. Eur Respir J. 2003 Nov;22(5):827-32.
  7. Vorona R et. Al. Treatment of Severe Obstructive Sleep Apnea Syndrome with a Chinstrap. Clin Sleep Med. Dec 15, 2007; 3(7): 729–730.
  8. Olsen KD, Kern EB, Westbrook PR. Sleep and breathing disturbance secondary to nasal obstruction. Otolaryngol Head Neck Surg. 1981 Sep-Oct;89(5):804-10.
  9. Huang TW, Young TH Novel porous oral patches for patients with mild obstructive sleep apnea and mouth breathing: a pilot study. Otolaryngol Head Neck Surg. 2015 Feb;152(2):369-73.
  10. Seo-Young Lee, Christian Guilleminault, Hsiao-Yean Chiu, Shannon S. Sullivan. Mouth breathing, "nasal dis-use" and pediatric sleep-disordered-breathing.
     Sleep and Breathing (2015). Stanford University Sleep Medicine Division, Stanford Outpatient Medical Center, Redwood City CA
  11. Oksenberg A, Silverberg DS, Arons E, Radwan H. 
    Positional vs nonpositional obstructive sleep apnea patients: anthropomorphic, nocturnal polysomnographic, and multiple sleep latency test data. Chest. 1997 Sep;112(3):629-39.
  12. Oksenberg A, Arons E, Greenberg-Dotan S, Nasser K, Radwan H. 
    The significance of body posture on breathing abnormalities during sleep: data analysis of 2077 obstructive sleep apnea patients. [Article in Hebrew] Harefuah. 2009 May;148(5):304-9, 351, 350.